Anti-pest protocol
Anti-pestprotocol
Pesten? Dat accepteren we niet.
Op ’t Hooghe Landt vinden wij dat ieder kind recht heeft op een veilige, fijne en positieve schooldag. In onze school hoort iedereen erbij. We werken iedere dag aan een omgeving waar leerlingen zichzelf kunnen zijn zonder angst om uitgelachen, buitengesloten of gekleineerd te worden.
Daarom is onze visie helder:
Pesten wordt niet getolereerd. Nooit. In geen enkele vorm.
- we kijken niet weg als we pesten vermoeden;
- we nemen iedere melding direct serieus;
- we handelen zorgvuldig en volgens duidelijke stappen;
- we werken altijd toe naar de veiligheid van de leerling;
- we communiceren open met ouders en betrokkenen;
- we volgen op totdat de situatie blijvend veilig is.
Pesten is geen “fase”, geen grap, geen misverstand. Pesten is onacceptabel en hoort niet bij wie wij zijn als school. Met onze preventie, afspraken en aanpak bouwen we aan een schoolklimaat waarin iedereen veilig is.
Wat verstaan wij onder pesten?
Definitie van pesten:
- Herhaald gedrag: het speelt vaker dan één keer; er ontstaat een patroon.
- Gericht op kwetsen, de bedoeling of het effect is dat iemand zich rot, bang of minderwaardig voelt.
- Met machtsverschil: in fysieke kracht, sociale positie, aantal leerlingen tegenover één, of online macht (groepsapps, screenshots, bekendheid).
- Niet zelf op te lossen: het slachtoffer durft of kan niet terug; schaamte en angst spelen vaak mee.
- Het stopt niet vanzelf: zonder ingrijpen blijft het doorgaan of wordt het erger.
Voorbeelden van pesten:
- Sociaal pesten: buitensluiten, negeren, roddelen, iemand niet laten meedoen, doen alsof iemand lucht is.
- Verbaal pesten: schelden, uitlachen, vervelende bijnamen gebruiken, iemand belachelijk maken in de groep.
- Fysiek pesten: ongewenst fysiek contact zoals o.a.: duwen, slaan, spugen, spullen vernielen of afpakken.
- Online pesten: grof taalgebruik in groepsapps, shaming (foto’s delen zonder toestemming), nepaccounts aanmaken, kwetsende opmerkingen plaatsen, iemand expres niet toevoegen aan groepen, screenshots verspreiden.
Signaalherkenning
Pesten is vaak verborgen. Het gebeurt in hoeken van het plein, in gangen, in WhatsApp‑groepen, tijdens gym of na schooltijd. Het is belangrijk dat we de signalen herkennen. Hieronder staan enkele voorbeelden.
Signalen bij het slachtoffer:
- teruggetrokken gedrag
- stil of juist boos thuis
- hoofdpijn/buikpijn voor school
- spullen kwijt of stuk
- plots geen vrienden meer
- angst om naar school te gaan
- verminderde concentratie
- eten of slapen verandert
- onzeker, negatief zelfbeeld
- dominant gedrag
- veel behoefte aan controle
- snel andere leerlingen aansturen
- uitdagend naar klasgenoten
- doen alsof opmerkingen “gewoon grappig” zijn
- fluisteren wanneer een leerling binnenkomt
- spanning in de klas
- vaste rolverdeling: pester, meelopers, zondebok
- leerlingen die elkaar vermijden stilvallen van gesprekken
Signalen online:
- leerling durft telefoon niet meer te openen
- berichten worden snel weg geklikt
- accounts worden verwijderd
- kind is extreem veel online
- emotionele reactie na meldingen of berichten
- mag niet zeggen wat er in de groepsapp gebeurt
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Preventie
Wij geloven dat preventie het krachtigste middel is. Daarom werkt ’t Hooghe Landt structureel aan een veilige schoolcultuur. Overzicht:
Mentorlessen:
- Je Brein de Baas (emotieregulatie)
- Gelukkig in de Groep (groepsvorming & respect)
- Mentormethode Sterrenstof (zelfvertrouwen & verbinding)
Groepsvorming :
- kennismakingsopdrachten
- stoeltjesdans/doorwisselen
- wisselende samenwerkingen
- klasafspraken opstellen
Week Tegen Pesten:
- themalessen
- rollenspellen
- gesprekken over sociale veiligheid
- sociogram (door mentor of ondersteuning)
- extra groepsactiviteiten
Aanwezigheid en zichtbaarheid:
- vaste aanspreekpunten
- open gesprekken over gevoelens
Meldroute
Wanneer er een vermoeden of melding van pesten komt, volgen wij altijd dezelfde stappen:
- Mentor – eerste aanspreekpunt
- luistert naar leerling/ouder
- maakt situatie veilig
- onderzoekt eerste feiten
- noteert alles zorgvuldig.
- zet zo nodig ‘No Blame’ in
2. Antipestcoördinator wordt betrokken bij:
- herhaald pestgedrag
- onduidelijke situaties
- online pesten
- zorgen over veiligheid
- ernstige vormen van pesten
3. Ouders worden geïnformeerd door mentor (of in overleg de APC): open communicatie, geen geheimhouding.
4. School maakt de keuze: No Blame of directe aanpak: afhankelijk van ernst, veiligheid, omstandigheden, leeftijd en groepssamenstelling.
5. Follow‑up door de mentor en/of APC: binnen 1 week contact met leerling, ouders en betrokkenen.
6. Monitoring door mentor: zolang het nodig is, totdat veiligheid stabiel en hersteld is.
No Blame‑methode
De No Blame‑aanpak is een krachtige manier om pesten, zonder schuldigen aan te wijzen, op te lossen. We richten ons op veiligheid, groepsverandering, verantwoordelijkheid, samenwerking en herstel.
Waarom No Blame?
- leerlingen veranderen sneller als ze zelf oplossingen bedenken;
- geen gezichtsverlies of tegenstellingen door straf;
- veiligheid van het slachtoffer centraal;
- groepsdynamiek verbetert, ook voor de toekomst.
De 7 stappen van de No Blame
Stap 1 – Informatie verzamelen
Mentor/APC achterhaalt: wat gebeurt er, hoe voelt het slachtoffer zich, wat is het effect, hoe gedraagt de groep zich, wie heeft invloed? We zoeken geen schuldigen, alleen inzicht.
Stap 2 – Gesprek met het slachtoffer
We erkennen gevoelens, bieden veiligheid, leggen uit hoe No Blame werkt, benadrukken dat niemand wordt beschuldigd, vragen wat het kind hoopt dat verandert, maken haalbare afspraken. Het kind hoeft geen namen te noemen.
Stap 3 – Steungroep samenstellen
6–8 leerlingen: betrokken leerlingen (niet benoemd als daders), positieve rolmodellen, neutrale leerlingen met sociale invloed. De groep vertegenwoordigt de sociale structuur.
Stap 4 – Gesprek met de steungroep
Begeleider vertelt: “Er is iemand in jullie klas die zich niet fijn voelt. Jullie kunnen helpen om het beter te maken.” Geen namen, geen verwijten, geen beschuldigingen. De nadruk ligt op empathie en verantwoordelijkheid.
Stap 5 – Acties bedenken
Iedere leerling bedenkt een concrete actie, zoals: iemand uitnodigen, stoppen met opmerkingen, helpen in pauzes, online vriendelijk reageren, berichten verwijderen, ervoor zorgen dat niemand alleen staat.
Stap 6 – Follow‑up
Na ongeveer een week: gesprek met slachtoffer en met de steungroep; werkt het, wat moet bijgesteld?
Stap 7 – Monitoring
Minimaal 2–4 weken: gesprekken, observaties, ouders op de hoogte; mentor en antipestcoördinator blijven volgen. Veiligheid moet blijvend zijn.
Wanneer No Blame niet passend is
No Blame is niet geschikt wanneer er sprake is van bedreiging, fysiek geweld, shaming/verspreiden van beeldmateriaal, haatzaaiende online berichten, herhaald grensoverschrijdend gedrag of wanneer directe actie nodig is.
Dan volgt een directe aanpak:
- gesprek met leerling(en)
- ouders meteen betrekken
- materiaal verwijderen
- afspraken vastleggen
- toezicht verhogen
- schoolleiding inschakelen indien nodig
- veiligheid herstellen staat centraal
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Online pesten & social media
Online pesten is net zo schadelijk als pesten in de klas — soms zelfs erger, omdat het 24/7 kan doorgaan. Onder online pesten vallen kwetsende berichten / voiceberichten, shaming (foto’s/filmpjes/screenshots verspreiden), nepaccounts, buitensluiten in groepsapps, roddelen online, haatreacties, intimiderende berichten.
Wettelijk niet toegestaan:
Bedreiging, stalking, smaad en laster, discriminerende uitingen, delen van beelden zonder toestemming, verspreiden van privacygevoelige informatie.
Wat verwachten we van leerlingen?
Respectvolle communicatie, niemand uitsluiten, niet meedoen met roddels, geen foto’s delen zonder toestemming, verantwoordelijkheid nemen op social media.
Wat verwachten we van ouders?
Contact via mentor (niet via leerlingen), geen foto’s van andermans kinderen delen, in gesprek blijven met hun kind, onrust melden bij school.
Wat doet school?
Bespreekt online veiligheid in mentorlessen, neemt online meldingen serieus, volgt dezelfde meldroute, kiest No Blame of een directe aanpak, afhankelijk van ernst.
Regels voor schoolgroepsapps
- niemand verwijderen zonder overleg; respectvolle communicatie; bij aanhoudende onrust: tijdelijke sluiting mogelijk en herstart met afspraken.
Rol van de antipestcoördinator
Preventief
- beleid bewaken en jaarlijks evalueren
- jaarlijkse scholing aan mentoren over No Blame
- adviseren bij groepsprocessen (voert géén sociogrammen uit)
- collega’s ondersteunen in signaleren en vroeg handelen
- zichtbaar en benaderbaar voor leerlingen en ouders
Curatief (bij meldingen)
- melding coördineren en zorgvuldig registreren
- gesprekken begeleiden en veiligheid bewaken
- samen met mentor bepalen of No Blame passend is of directe aanpak nodig is
- afspraken volgen en herstel monitoren
- leerlingen en ouders blijvend ondersteunen
- meldingen bespreken met ondersteuningscoördinator om eventuele trends en ontwikkelingen te bespreken en mogelijk daarop te interveniëren.
Bereikbaarheid
- inloopuur: iedere vrijdag 10.00–11.00 uur voor leerlingen en leerkrachten zonder afspraak (vragen, zorgen, advies),
- Mocht dat niet uitkomen, dan altijd te bereiken via e-mail:
s.van.asselt@hooghelandt.nl
Uitgangspunt
- De APC werkt altijd vanuit de visie: pesten wordt niet getolereerd.